LINH BẢO KINH - QUAN NIỆM VỀ THIÊN THƯ
Trong giai đoạn Nguỵ Tấn - Nam Bắc Triều, hệ thống Linh Bảo Kinh ra đời và trở thành một điểm mấu chốt trong sự phát triển Đạo giáo. Bấy giờ, các bản văn không ngừng cung cấp thêm những nghi thức, phù chú, tư tưởng, khẳng định vị thế của Đạo giáo trong xã hội. Kinh Linh Bảo được dung hợp từ nhiều truyền thống văn hóa bản địa và tư tưởng Phật giáo, vì vậy tư tưởng giáo lý chứa đựng trong kinh vô cùng phong phú. Trong đó, quan niệm Thiên thư là giáo lý cốt lõi xuyên suốt toàn bộ hệ thống kinh Linh Bảo giai đoạn đầu.
Đạo giáo là một tôn giáo khải thị, xem kinh điển của mình là “Thiên thư” - sách trời. Nguyên hình của Đạo kinh được cho là những bức phù, đồ hoặc văn tự huyền bí, sau được bề trên ban xuống, và việc dịch chúng sang ngôn ngữ nhân gian sẽ trở thành bản văn kinh điển. Quan niệm này chịu sự ảnh hưởng từ yếu tố của các loại đồ thư, sấm vĩ thời Hán - các khái niệm “Chân văn”, “Xích văn”, “Thiên văn” - đều có nghĩa là Thiên thư. Hoặc như truyền thuyết về “Linh Bảo Ngũ Phù Thiên Văn” thuật lại trong quyển “Thái Thượng Linh Bảo Ngũ Phù Tự” liên quan đến câu chuyện được ghi trong sách vĩ “Hà Đồ Giáng Tượng”.
Ngoài ra, trong Linh Bảo Kinh giai đoạn đầu xuất hiện thêm cụm “Đại Phạm ẩn ngữ”, thực chất là chịu ảnh hưởng từ “giả Phạn ngữ” (pseudo-Sanskrit) pha trộn từ ngữ Phật giáo (chủ yếu là Đà-la-ni), điều này cho thấy bên cạnh văn hóa bản địa Trung Quốc, Phật giáo cũng đã tạo ra ảnh hưởng nhất định đối với quan niệm Thiên thư của kinh Linh Bảo. Có thể thấy, trước khi kinh Linh Bảo giai đoạn đầu sản sinh, cả bên trong lẫn bên ngoài giới Đạo giáo đều có không ít thuyết về Thiên thư. Những cách nói này đã được kế thừa và phát triển trong kinh Linh Bảo giai đoạn đầu, hình thành nên một quan niệm Thiên thư toàn diện và sâu sắc hơn.
Trong kinh Linh Bảo giai đoạn đầu, kinh Linh Bảo có rất nhiều tên gọi đặc biệt, chẳng hạn như "Chân văn", "Xích thư", "Tự nhiên chi văn", "Tự nhiên chi thư", "Thiên văn", "Ngọc văn", "Thần văn", "Huyền văn", "Linh văn", "Linh thư", "Thiên âm", "Đại phạm ẩn ngữ", v.v., và "Thiên thư" cũng là một trong những tên gọi được sử dụng khá nhiều. Những tên gọi này tuy mặt chữ có dị biệt nhưng đối tượng chỉ về là tương đương nhau, chúng ám thị từ các góc độ khác nhau rằng kinh Linh Bảo không phải là sách lưu hành ở thế gian, mà là văn tự thần kỳ có nguồn gốc từ trên trời.
Quyển “Nguyên Thuỷ Ngũ Lão Xích Thư Ngọc Thiên Chân Văn Thiên Thư Kinh” hay còn gọi là “Ngũ Thiên Chân Văn” là bộ được Lục Tu Tĩnh xếp đầu trong hàng ngũ “Linh Bảo Kinh Mục”. Nội dung thuật về lai lịch của năm thiên Chân văn, đồng thời theo phương vị ngũ hành mà có các chân văn dưới hình thức chữ triện, cùng công dụng của chúng. Trong kinh này nói rằng Ngũ Thiên Chân Văn vốn là "Thượng thanh tự nhiên chi linh thư, cửu thiên thủy sinh chi huyền tráp, không động chi linh chương" - ý chỉ sự thần thánh và nguồn gốc thiêng liêng của chính bản văn.
Một cách rõ ràng hơn, “Thái Thượng Linh Bảo Chư Thiên Nội Âm Tự Nhiên Ngọc Tự” thuật rằng ba mươi hai tầng trời phân bố bốn phương Đông, Tây, Nam, Bắc, mỗi phương tám tầng, mỗi tầng tám chữ, tổng cộng 256 chữ. Quyển thứ ba của bộ này mượn lời Thiên Chân Hoàng Nhân nói rằng: “Âm thanh bên trong các tầng trời và chữ ngọc tự nhiên, đều là lời ẩn ngữ đại phạm trong các tầng trời, kết tinh từ khí phi huyền, hòa hợp âm thanh của năm phương, sinh ra ở trên cõi nguyên thủy, xuất phát từ trong cõi không động, tùy theo vận số mà mở lối cứu độ, thành toàn khắp công đức của trời đất”. Lại thuật rằng Nguyên Thuỷ Thiên Tôn cùng các thánh chân đang cùng luận bàn sao giữa ban ngày lại tối tăm, thì "trong khoảnh khắc, thời tiết trong đãng, u minh tan biến, ánh sáng năm màu thông suốt năm phương, bỗng nhiên có thiên thư, chữ vuông một trượng, tự nhiên hiển hiện trên khoảng không huyền, ở trong ngũ sắc hào quang".
Thiên Chân Hoàng Nhân nói: "...Được thấy thiên thư, tự nhiên chí chân. Đây là khí của bát hội, hợp với âm của ngũ hòa, không phải tình phàm ý đoản nào cũng có thể hiểu thấu suốt được...". Quyển một "Đại Phạm Ẩn Ngữ Vô Lượng Động Chương Ngọc Quyết" đáng lẽ là lời giải thích cho quyển ba, trong đó phần mở đầu cũng mượn lời Thiên Chân Hoàng Nhân nói: "Thiên thư ngọc tự, ngưng phi huyền chi khí dĩ thành linh văn, hợp bát hội dĩ thành âm, hòa ngũ hợp nhi thành chương." (Chữ ngọc thiên thư, ngưng tụ khí phi huyền để thành linh văn, hợp bát hội để thành âm, hòa ngũ hợp mà thành chương).
Theo lẽ thường, sách lưu hành ở thế gian đa phần do con người soạn thảo, còn hầu hết các tôn giáo sẽ tuyên bố kinh điển của mình là do vị thần hoặc nhà tiên tri nào đó nói ra (hoặc "khải thị - revelation"), bất kể là người hay thần thì tóm lại vẫn có tác giả. Thế nhưng ở Đạo giáo phái Linh Bảo, quan niệm kinh thư xuất phát từ tác giả lại bị phủ định. Trong kinh Linh Bảo thường có thuyết các bậc thánh chân tự xưng là bắt gặp văn kinh Linh Bảo, điều này chứng minh chính xác họ không phải là người tạo ra kinh. Mặc dù phần lớn văn kinh Linh Bảo mà chúng ta nhìn thấy đều đề rõ là do thần kỳ hoặc tiên chân nào đó nói ra, nhưng trên thực tế họ chỉ là diễn giải truyền thụ lại thiên thư đã có sẵn, bản thân họ không phải là tác giả của kinh Linh Bảo, vai trò của họ chỉ tương đương với người truyền kinh.
Kinh Linh Bảo giai đoạn đầu cho rằng, mặc dù thiên thư không có tác giả, nhưng sự hình thành của chúng không thể tách rời khỏi Khí - do khí tự nhiên trên trời ngưng kết thành văn. Khí vốn vô hình, nhưng khí là sự tồn tại có tính vật chất, khí tụ lại thì có thể thành hình. Thiên thư do khí ngưng kết mà thành, tự nhiên cũng có ngoại hình. Điều mà “Cửu Thiên Sinh Thần Chương Kinh” nói "Sinh khí kết hình, tự nhiên chi chương", chính là mang ý nghĩa này
nguồn: Long Môn