Cửu giới căn bản của Đạo giáo Chính Nhất
Lão Quân Tưởng Nhĩ Giới, còn gọi là Đạo Đức Tôn Kinh Tưởng Nhĩ Giới, là hệ thống giới luật căn bản và cốt lõi bậc nhất trong truyền thống tu hành của Đạo giáo, đặc biệt được tôn trọng và truyền thừa trong phái Chính Nhất. Hệ giới này trực tiếp bắt nguồn từ tinh thần của Đạo Đức Kinh do Lão Tử trước tác, không đặt trọng tâm vào hình thức chế ước bên ngoài, mà lấy tự giác nội tâm, thanh tĩnh và phản tỉnh làm gốc.
Danh xưng “Tưởng Nhĩ” (想耳) không nên hiểu theo nghĩa thông tục là “nghĩ và nghe”, mà hàm chỉ một trạng thái thường xuyên tự lắng nghe tâm mình, ghi nhớ giới pháp trong từng niệm khởi, khiến người tu hành luôn tỉnh giác, không để vọng tưởng, dục niệm và chấp trước dẫn dắt hành vi.
Toàn bộ Tưởng Nhĩ Giới được cấu trúc thành Cửu Giới, chia làm ba phẩm: Thượng – Trung – Hạ, mỗi phẩm ba điều. Ba phẩm này không phải để phân cao thấp theo đạo đức thế tục, mà nhằm ứng hợp với căn cơ, trình độ tu hành và mức độ thuần thục nội tâm của người thọ giới. Trong Đạo giáo, thọ giới không do tự ý lựa chọn, mà do Sư truyền pháp quán xét căn cơ, rồi mới quyết định truyền thọ phẩm giới tương ứng.
Tinh thần của Lão Quân Tưởng Nhĩ Giới nhất quán với cốt tủy của Đạo Đức Kinh: lấy vô vi làm tông, lấy thanh tĩnh làm thể, lấy khiêm hạ, nhu nhược, tri túc làm dụng. Giới không nhằm ràng buộc thân, mà là để hóa giải tâm; không nhằm tạo áp lực tu hành, mà là để trở về tự nhiên.
Ba giới thuộc Thượng phẩm là tầng giới cao nhất, trực chỉ công phu nội tâm và cảnh giới thể Đạo.
1) Hành Vô Vi: lấy vô vi làm nguyên tắc căn bản, hành động thuận theo Đạo, không cưỡng cầu, không can thiệp bằng tâm vọng.
2) Hành Nhu Nhược: lấy nhu nhược làm đức, biết lùi, biết nhẫn, biết mềm để hóa cứng, không tranh thắng với đời.
3) Hành thủ thư: tức nghiêm trì chuẩn tắc đạo pháp, không vượt phép, không loạn hành; và đặc biệt là; Vật tiên động – không khởi động loạn tâm nơi mình và nơi người, sống hòa hợp, không gây nhiễu động khí trường xung quanh.
Ba giới này hợp lại thành nền tảng để thần khí quy nhất, tâm hợp với Đạo, là điều kiện cần cho con đường đăng chân nhập thánh.
2
Ba giới thuộc Trung phẩm nghiêng về sự ứng dụng Đạo trong đời sống nhân gian.
1) Hành vô danh, giữ tâm khiêm hạ, không cầu tiếng khen, không chấp công lao; hành thanh tĩnh,
2) Hành thanh tĩnh giữ tâm không bị ngoại cảnh kéo đi, dù thuận hay nghịch cũng không loạn;
3) Hành chư thiện, lấy thiện hạnh làm phương tiện dưỡng đức, hóa giải nghiệp duyên.
Trung phẩm giới giúp hành giả an thân, dưỡng mệnh, điều hòa tâm tính, khiến đời sống thế tục dần tiệm cận với trật tự của Đạo.
3
Ba giới thuộc Hạ phẩm là nền tảng đạo đức căn bản, thích hợp với người mới nhập đạo hoặc căn cơ còn thiên về thế gian.
1) Hành vô dục – giảm bớt tham cầu, không để dục vọng làm chủ tâm
2) Hành tri chỉ túc, biết dừng đúng lúc, biết đủ để không sinh vọng niệm;
3) Hành thôi nhượng, biết nhẫn nhịn, nhường bước, tránh tranh chấp vô ích.
Ba giới này tuy ở Hạ phẩm, nhưng lại là gốc rễ để đoạn phiền não, tránh tai họa và giữ hòa khí nhân gian.
Theo quan niệm truyền thống của Đạo giáo, thọ giới không phải là hình thức nghi lễ, mà là một khế ước tâm linh giữa người tu hành với Đạo. Người thọ Thượng phẩm giới được xem là đã có căn cơ sâu, tâm tính ổn định, có khả năng tiến vào con đường tiên đạo. Người thọ Trung phẩm giới thì dưỡng mệnh, tăng thọ, giảm bệnh khổ, đời sống dần thanh nhẹ. Người thọ Hạ phẩm giới thì tránh được nhiều tai nạn, phiền não, sống hài hòa với gia đình và xã hội. Mỗi phẩm giới đều có công dụng riêng, không thể lẫn lộn hay vượt cấp.
Trong toàn bộ hệ thống giới luật của Đạo giáo, Lão Quân Tưởng Nhĩ Giới được xem là nền móng. Từ đây mới triển khai các hệ giới cao hơn như Lão Quân Nhị Thập Thất Giới hay Tam Thập Lục Giới, với mức độ chế ước và yêu cầu tu hành ngày càng tinh vi. Tuy số lượng giới điều khác nhau, nhưng tinh thần nhất quán vẫn là: làm trong tâm trước, rồi mới sửa hành vi; thuận Đạo mà sống, chứ không cưỡng Đạo để cầu thành
Nguồn: Tiêu Thiên